۱۱- مقایسه اقتصادی :
مقایسه اقتصادی استفاده از سیستم مدرن باسداکت بجای سیستم سنتی کابل،سینی و نردبان کابل و تابلوی توزیع برق ورودی از دو دیدگاه قابل بررسی می باشد :
الف- مقایسه اقتصادی در کشورهای صنعتی و پیشرفته دنیا
ب- مقایسه اقتصادی در کشورهای در حال توسعه (مانند ایران)
الف- مقایسه اقتصادی در کشورهای صنعتی و پیشرفته دنیا :
در کشورهای صنعتی و پیشرفته دنیا، زمان ارشمند است و در مقام مقایسه سیستم باسداکت با سیستم کابل ارزش زمان (Time Cost) از اهمیت بسیاری برخوردار است.
بطور نمونه جدول زیر مقایسه این دو سیستم را در کشور انگلستان برای اجرای یک خط باسداکت روشنایی بطول ۲۰ متر(هر ۲ متر یک چراغ روشنایی) در سال ۲۰۰۰ میلادی نشان می دهد :
همانطوری که از جدول فوق مشاهده می شود، اجرای سیستم برقرسانی به چراغهای روشنایی پروژه مذکور با استفاده از سیستم باسداکت علاوه بر حدود ۲۸ درصد صرفه جویی در هزینه ها، در حدود ۲۸ ساعت نیز صرفه جویی زمانی نسبت به اجرا با سیستم سنتی کابل داشته است!
در جدول زیر نیز مقایسه دو سیستم باسداکت و کابل را در کشورهای صنعتی دنیا مشاهده می کنید. در واقع با توجه به بیشتر بودن ارزش مواد برای ساخت سیستم باسداکت نسبت به سیستم کابل، ارزش نصب و راه اندازی کمتر و ارزش زمانی فوق العاده کمتر باعث باصرفه بودن سیستم خواهد شد.
ب- مقایسه اقتصادی در کشورهای در حال توسعه (مانند ایران) :
علیرغم اینکه در کشورهای در حال توسعه منجمله کشورمان، ارزش زمان معمولا کمتر درنظر گرفته می شود، با این وجود کاربرد سیستم باسداکت نسبت به سیستم سنتی کابل از نظر اقتصادی با صرفه تر است!
ابتدا این مقایسه را در یک ساختمان ۱۲ طبقه مسکونی با ۷۲ واحد(هر طبقه ۶ واحد) با مفروضات ذیل انجام می دهیم:
ارتفاع طبقات: ۳ متر- دیماند مصرف هر واحد : ۲۵ آمپر تکفاز-فاصله تابلو اصلی برق تا رایزر برقرسان ساختمان(داکت برق) : ۱۴ متر.
برآورد هزینه های سیستم باسداکت :
طول مسیری که بجای کابل می توان از باسداکت استفاده نمود برابر می شود با :
متر۵۰=۱۴+(۳*۱۲)
که هزینه خرید،حمل،بسته بندی،نصب و راه اندازی ۵۰ متر سیستم باسداکت( شامل کلیه هزینه های اجزای سیستم باسداکت از جمله قطعات طولی، اتصالات،جعبه تغذیه،جعبه انتهایی،جعبه های انشعاب و...) با درنظر گرفتن قیمت هر کیلو مس ۸۸۰۰۰ ریال(قیمت در اردیبهشت ماه ۱۳۸۶) عبارت است از :
ریال ۰۰۰/۰۲۴/۱۰۱=۰۰۰/۲۳۲/۱*{۱۴+(۳*۶)+۵۰}
برآورد هزینه های سیستم کابل :
اگربرای سیستم باسداکت جمعا به ۵۰ متر باسداکت نیاز داشتیم، برای سیستم سنتی کابل این مقدار بسیار بیشترخواهد بود. مجموع کابلهای موردنیاز از کنتوراصلی برق تا رایزر عمودی و بعد از آن تا طبقات معادل است با :
متر ۲۴۱۲=۲/(۳۶+۳)*۷۲+(۱۴*۷۲)
اگر متوسط مقطع کابل را تا طبقه ششم ساختمان ۶×۳ میلیمترمربع و بعد از آن را ۱۰×۳ میلیمترمربع (با عایقPVC نوع NYY ) درنظر بگیریم و قیمت هر متر از کابلهای فوق به ترتیب ۲۱۰۰۰ریال و ۳۶۰۰۰ ریال باشد، هزینه خرید کابل معادل است با :
ریال ۰۰۰/۷۴۲/۶۸=(۳۶۰۰۰*۱۲۰۶)+(۲۱۰۰۰*۱۲۰۶)
واگر اجرت نصب کابل برای هر متر برروی سینی بطور متوسط درحدود ۳۰۰۰ ریال و برروی نردبان کابل بطور متوسط درحدود۶۰۰۰ ریال باشد، هزینه کل خرید و نصب کابل معادل است با :
ریال ۰۰۰/۱۹۰/۸۰={(۶۰۰۰*۱۴۰۴)+(۳۰۰۰*۱۰۰۸)}+۰۰۰/۷۴۲/۶۸
توجه :
قیمتهای فوق بر اساس قیمت کابل در بازارتهران دراردبیهشت ماه ۱۳۸۶ تهیه و تنظیم گردیده است.
بادرنظرگرفتن سینی کابل گالوانیزه با عرض ۵۰ سانتی مترو ضخامت ۱.۵ میلیمتر ازقرارمتری ۱۳۵۰۰۰ ریال و هزینه نصب ازقرارمتری۱۵۰۰۰ریال ،مجموع هزینه خرید ونصب سینی کابلها برای انتقال کابلها ازکنتور اصلی برق تا رایزر عمودی (با فرض۶ سینی کابل جهت حمل ۷۲ رشته کابل )معادل است با :
ریال ۰۰۰/۶۰۰/۱۲=۱۵۰۰۰۰*۱۴*۶
بافرض تقریبا همین هزینه برای نردبان کابلها، مجموع هزینه خرید ونصب نردبان کابلها برای انتقال عمودی کابلها( با فرض ۴ نردبان کابل هرکدام به عرض ۵۰ سانتی متر )معادل است با :
ریال ۰۰۰/۶۰۰/۲۱=۱۵۰۰۰۰*۳*۱۲*۴
بادرنظرگرفتن تعداد ۷۲ رشته کابل به ۱۴۴ عدد کابلشو هم نیاز است.برای هر کابل هم بر روی سینی هر یک متر یک بست و در رایزر برروی نردبان کابل هر نیم متر یک بست کابل درنظر می گیریم که با توجه به قیمت خرید ونصب هر کابلشو در حدود ۴۰۰۰ ریال و هر بست کابل درحدود ۳۰۰۰ ریال، هزینه خرید و نصب برابر خواهد بود با :
ریال۰۰۰/۵۷۶=۴۰۰۰×۱۴۴
ریال۰۰۰/۴۴۸/۱۱=۳۰۰۰×{ (۳۶+۳)× ۷۲+(۱۴×۷۲)}
-------------------------------------
ریال ۰۰۰/۰۲۴/۱۲=مجموع
اضافه هزینه های سیستم کابل :
درسیستم سنتی کابل می بایستی جهت تقسیم بندی تابلو برق تعدادی کلید اتوماتیک اصلی تعریف نمود وسپس به کلید های اتوماتیک فرعی برقرسانی نمود درحالی که در سیستم باسداکت وجود کلیدهای اتوماتیک اصلی داخل جعبه های انشعاب جهت برقرسانی به طبقات کافی است. بنابراین :
اضافه هزینه خرید شامل کلیدهای اتوماتیک ۴۰۰ آمپر،شینه کشی،ایزولاتور و تابلوی مربوطه :
این هزینه را بطور متوسط در حدود ۰۰۰/۰۰۰/۵ ریال درنظر می گیریم.
هزینه ساخت ونصب تابلوها را هم بطور متوسط در حدود ۰۰۰/۰۰۰/۱۰ ریال درنظر می گیریم.
لازم بذکر است که هزینه فضای بزرگی از طبقه همکف ساختمان که برای نصب تابلو کنتوری
حذف می شود و بجای آن کنتورها در فضاهای کوچک در طبقات استفاده می گردد،درنظرگرفته
نشده است.در ضمن با استفاده از سیستم باسداکت،میزان زیربنای داکت عمودی حدودا به
نصف می رسد و حداقل به ازای هر مترمربع بطور متوسط۰۰۰/۰۰۰/۱۰ ریال صرفه جویی در فضا
ایجاد می شود که درمجموع۱۲ طبقه،صرفه جویی کل حداقل معادل ۰۰۰/۰۰۰/۱۲۰ ریال خواهد شد.
بدین ترتیب مجموع اضافه هزینه ها برابر با ۰۰۰/۰۰۰/ ۱۳۵ریال خواهد شد.
پس با درنظرگرفتن تمامی هزینه ها ی محاسبه شده ،هزینه کل اجرای سیستم کابل برابر است با :
ریال ۰۰۰/۴۱۴/۲۶۱=۰۰۰/۰۲۴/۱۲+۰۰۰/۰۰۰/۱۳۵+۰۰۰/۶۰۰/۲۱+۰۰۰/۶۰۰/۱۲+۰۰۰/۱۹۰/۸۰
پس مشاهده می کنید که هزینه سیستم سنتی کابل
بیش از ۲.۵برابر هزینه سیستم مدرن باسداکت خواهد شد!
تصویر ۴ : 
